Nadzieja dla niepełnosprawnych kierowców i pasażerów

     Jedną z podstawowych barier ograniczających mobilność osób niepełnosprawnych jest zdolność do przemieszczania się. Dotyczy to zarówno osób zdolnych do samodzielnego kierowania pojazdami, jak również osób zdanych wyłącznie na zewnętrzne usługi transportowe. Lista problemów występująca od momentu podjęcia decyzji o chęci ukończenia kursu nauki jazdy do zakupu samochodu i jego późniejszej eksploatacji jest bardzo długa. W przypadku osób, które muszą być transportowane, sytuacja jest podobna. Niedostatek pojazdów profesjonalnie przystosowanych do transportu osób na wózkach, szczególnie w dużych miastach sprawia, że na realizację usługi transportowej czeka się po kilkanaście dni.

     Kumulacja i uciążliwość tych problemów stała się szczególnie widoczna w sytuacji coraz intensywniejszych działań podejmowanych na różnych szczeblach administracji rządowej, samorządowej i w organizacjach pozarządowych, zmierzających do wzrostu aktywizacji społecznej i zawodowej tej kategorii osób.

     Powstanie w grudniu 2006 roku Stowarzyszenia Pomocy Niepełnosprawnym Kierowcom (SPiNKa) stało się zapowiedzią podjęcia skutecznych kroków mających na celu radykalną poprawę sytuacji w tej dziedzinie przez samo środowisko. Zorganizowanie z inicjatywy Stowarzyszenia SPiNKa,  we współpracy z Komendą Główną Policji oraz Instytutem Transportu Samochodowego, w październiku 2007 roku, pierwszego w Polsce seminarium poświęconego całemu spektrum problemów, z jakimi borykają się niepełnosprawni kierowcy i pasażerowie, było punktem zwrotnym w formułowaniu konkretnych celów i propozycji. Potwierdzeniem dorobku seminarium była kolejna inicjatywa stowarzyszenia, polegająca na propozycji powołania nowego, specjalistycznego podmiotu pod nazwą Auto Mobility Centrum. Zaproszenie do współpracy skierowane zostało w pierwszej kolejności do Instytutu Transportu Samochodowego oraz Automobilklubu Polski. Pozytywna reakcja tych ważnych dla rynku motoryzacyjnego instytucji sprawiła, że w grudniu 2007 roku podpisane zostało formalne porozumienie, powołujące grupę inicjatywną w celu przygotowania szczegółowego projektu i planu wdrożenia tego przedsięwzięcia.

     16 stycznia tego roku, w siedzibie Instytutu Transportu Samochodowego, odbyło się spotkanie poświęcone zaprezentowaniu wizji organizacji tej placówki. Spotkanie któremu przewodniczyli szefowie, a zarazem sygnatariusze zwartego w grudniu trójstronnego porozumienia, otworzył i prowadził dyrektor Instytutu Transportu Samochodowego Pan Andrzej Wojciechowski. Otwierając posiedzenie i witając gości, odczytał list specjalny skierowany do inicjatorów przedsięwzięcia oraz uczestników zebrania od Marszałka Sejmu Rzeczpospolitej Bronisława Komorowskiego, wyrażający uznanie i poparcie dla tej cennej i potrzebnej inicjatywy. Podobne w tonie, w pełni aprobujące projekt przesłanie, skierował także do organizatorów i uczestników forum, Przewodniczący Komisji Infrastruktury Sejmu RP, Pan Poseł Zbigniew Rynasiewicz. Gośćmi obecnymi na sali, na czele z Wiceprezydentem Warszawy Panem Włodzimierzem Paszyńskim, byli przedstawiciele najważniejszych organów i instytucji państwowych, samorządowych oraz firm, których działalność może być bardzo pomocna w realizacji tej idei. Obok  Wiceprezydenta Warszawy Pana Włodzimierza Paszyńskiego, obecni byli między innymi przedstawiciele: Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych, Marszałka Województwa Mazowieckiego, Komendy Głównej Policji, Komendy Stołecznej Policji, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, Biura Polityki Społecznej Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy, a także Polskiego Związku Motorowego, Przemysłowego Instytutu Motoryzacji, Politechniki Warszawskiej, Banku PKO BP, Państwowego Zakładu Ubezpieczeń i Polskiego Związku Piłki Nożnej.
  
     W części merytorycznej zebrania, dyrektor Andrzej Wojciechowski przedstawił w skrócie krótką, ale bogatą już w pozytywne fakty i dokonania, historię poprzedzającą to spotkanie. Porządek spotkania obejmował trzy punkty. W pierwszym z nich, Prezes Stowarzyszenia SPiNKa, Pan Krzysztof Marciniak, przedstawił całościową wizję Auto Mobility Centrum, koncentrując się na jego roli dla środowiska i konkretnych funkcjach usługowych, jakie będą przez nie realizowane. Za podstawowe i najważniejsze uznano: opracowanie i wdrożenie indywidualnego i powszechnego programu nauki jazdy dla niepełnosprawnych kandydatów na kierowców, sprzedaż  samochodów profesjonalnie przystosowanych do różnych rodzajów dysfunkcji, utworzenie wypożyczalni samochodów oprzyrządowanych oraz powołanie specjalnej korporacji taksówkowej do obsługi osób na wózkach. AMC podejmie też inicjatywy zmierzające do zmiany przepisów prawa o ruchu drogowym, które w większym niż dotychczas stopniu powinny uwzględniać fakt pełnoprawnego uczestniczenia w nim coraz większej ilości kierowców niepełnosprawnych. Ważne miejsce w działalności nowej placówki zajmą również specjalistyczne szkolenia, mające za zadanie podniesienie na wyższy poziom standardów kultury technicznej w eksploatowaniu pojazdów oraz bezpieczeństwa w ruchu drogowym, szczególnie kierowców i pasażerów niepełnosprawnych. AMC, aspirując do sprawowania wiodącej roli w tych zagadnieniach w Polsce,  nawiązywać będzie współpracę z podobnymi instytucjami w krajach UE. Ważnym faktem była deklaracja Prezesa Stowarzyszenia SPiNKa o gotowości do zatrudniania w przyszłym AMC osób niepełnosprawnych, jako pracowników kompetentnych i najlepiej zorientowanych w potrzebach środowiska.

     Zagadnieniom dostosowywania się do wysokich standardów obowiązujących w krajach UE poświecone było w tej części spotkania wystąpienie Pan Wojciecha Przybylskiego, Zastępcy Dyrektora Instytutu Transportu Samochodowego ds. Techniki. Podkreślił z satysfakcją, że kierunki prac podjętych w perspektywie tworzenia i funkcjonowania AMC w pełni pokrywają się z tendencjami, jakie kreowane są podczas specjalistycznych, międzynarodowych konferencji i sympozjów. Potwierdzeniem tej tezy było nawiązanie do zorganizowanej w październiku 2007 roku konferencji w Londynie. Ten właśnie obszar tematyczny, w ramach funkcjonowania centrum, znajdzie się pod bezpośrednią merytoryczną opieką instytutu.

     Pierwszą, merytoryczna część spotkania zakończyło wystąpienie Prezesa Automobilklubu Polski, Pana Romualda Chałasa, który przedstawił jego rolę w planowanym przedsięwzięciu. Ta wielce zasłużona dla polskiej motoryzacji organizacja, jako aktywny uczestnik grupy inicjatywnej, wniesie profesjonalny i praktyczny wkład do realizacji funkcji usługowych w ramach AMC, szczególnie w obszarze nauki i doskonalenia techniki jazdy. Dysponując liczną kadrą doświadczonych wykładowców i instruktorów, nierzadko o pełnej sukcesów przeszłości sportowej, będzie w stanie zapewnić najwyższy poziom takich usług.

     Następnie głos zabierali zaproszeni goście. Każde praktycznie wystąpienie było deklaracją poparcia dla tej nowej idei. Jednocześnie, zabierający głos, deklarowali wolę aktywnej współpracy w realizacji przedsięwzięcia. Wskazywali na konkretne obszary takiej współpracy. Na szczególne podkreślenie zasługuje poparcie, jakiego udzielił duszpasterz krajowy kierowców ksiądz Mirosław Midura. Przedstawiciel Polskiego Związku Piłki Nożnej potwierdził wolę współpracy w kontekście organizacji przez Polskę Mistrzostw Europy w piłce nożnej Euro 2012. Fakt, że na trybunach stadionów będzie chciało zasiąść wielu niepełnosprawnych fanów piłki nożnej z kraju i zagranicy, nakazuje już dziś rozpocząć  przygotowania do stworzenia na czas możliwości świadczenia dla takich osób profesjonalnych usług transportowych w miastach, w których będą odbywać się mecze piłkarskie. Funkcjonariusze reprezentujący Komendę Główną i Stołeczną Policji podkreślali z satysfakcją wpływ, jakiego się spodziewają od AMC w dziedzinie podniesienia bezpieczeństwa ruchu drogowego i udziału w nim, dobrze przygotowanych pod względem umiejętności jazdy, niepełnosprawnych uczestników ruchu drogowego. Przedstawicielka Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych wyrażając poparcie dla inicjatywy, zadeklarowała baczne śledzenie przez urząd postępu w pracach nad organizacją AMC, jako przejaw zainteresowania resortu jego przewidywaną do spełnienia rolą. Na zakończenie głos zabrał  Wiceprezydent Warszawy Pan Włodzimierz Paszyński.  Pogratulował inicjatywy, uznając ją za bardzo ważną dla środowiska osób niepełnosprawnych w Warszawie, gdzie niedostatek usług w omawianych dziedzinach jest szczególnie dotkliwy. Zadeklarował praktyczną współpracę władz miasta wskazując na potrzebę włączenia informacji o AMC do systemu obsługi osób niepełnosprawnych realizowanego przez nowo otwartą placówkę, jaką jest Stołeczne Centrum Osób Niepełnosprawnych. Zwrócił również uwagę pod adresem kreatorów przedsięwzięcia, na wybór formy prawnej dla nowej placówki w kontekście prawnych uwarunkowań, umożliwiających późniejszą współpracę.

     Wszystkie bez wyjątku wystąpienia pozostałych gości były dla inicjatorów spotkania równie ważne i zostały odnotowane z najwyższą uwagą i wdzięcznością. Przedstawiciele grupy inicjatywnej zapewnili wszystkich i zaproponowali, że w niedługim czasie nawiążą bezpośrednie kontakty, w celu przedyskutowania możliwych form i zakresu współpracy.

     Zapowiedziano, że do końca stycznia odbędzie się specjalne posiedzenie grupy inicjatywnej, na którym określone zostaną procedura i tryb powołania Rady Programowej projektu AMC. Zaproponowane zostaną również kandydatury do składu tej rady. Wkrótce potem rozpoczną się liczne merytoryczne konsultacje i spotkania, mające na celu wypracowanie ostatecznego kształtu nowego przedsięwzięcia.